مجتبى ملكى اصفهانى
95
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
درون بيشتر گردد ، قدرت ديدن اسرار عالم هستى در وجود انسان بيشتر مىشود . و امّا در علم اصول و فقه ، « كشف » همراه « حكومت » و « نقل » استعمال مىشود . 1 - كشف و حكومت : يكى از موارد كاربرد كشف و حكومت در علم اصول فقه ، بحث دليل انسداد است . در آنجا بحث مىشود كه : آيا مقتضاى دليل انسداد كشف است يا حكومت ؟ مقصود از كشف اين است كه : آيا مقدّمات دليل انسداد از حجيّت شرعى مطلق ظنّ كشف مىكند تا در نتيجه ، در صورت تمام بودن مقدّمات دليل انسداد ، مطلق ظنّ نيز مانند ساير حجّتهاى شرعى معتبر باشد ، با اين تفاوت كه حجيّت مطلق ظنّ از طريق مقدّمات دليل انسداد ثابت مىشود و حجيّت ساير ظنون معتبر شرعى از طريق كتاب و سنّت ؟ و مقصود از حكومت اين است كه : مقتضاى مقدّمات دليل انسداد ، كشف نيست بلكه تمام بودن مقدّمات دليل انسداد ، منشأ حكم عقل به وجوب عمل براساس مؤداى ظنّ مطلق است و ظنّ مطلق نيز مانند علم ، اعتبار عقلى دارد و اين معناى اعتبار مطلق ظنّ از باب حكومت است . 2 - كشف و نقل : يكى از اقسام بيع ، بيع فضولى است . همهى فقها صحّت بيع فضولى را مشروط به اجازهى مالك مىدانند . اگر مالك بيع فضولى را امضا و تأييد كرد ، صحيح است و الّا صحيح نيست . امّا آيا اجازهى بعدى مالك در بيع فضولى ، كاشف است ، يعنى آثار عقد بيع از هنگام وقوع عقد حاصل بوده است مانند عقد بيعى كه از ابتدا با اجازهى مالك واقع مىشود ؟ يا اينكه اجازهى بعدى مالك در بيع فضولى ، ناقل